Wybór odpowiedniej wiertarki udarowej wcale nie jest taki prosty jak się wydaje. Różne są rodzaje tych narzędzi i ich zastosowanie, dlatego też trzeba zerknąć na parametry, ale i budowę wiertarek udarowych, by kupić taką, która będzie dla nas najlepsza. Czym charakteryzują się te elektronarzędzia i jak je wybrać?
- Wiertarka udarowa – czym się charakteryzuje?
- Rodzaje wiertarek udarowych
- Jak wybrać dobrą wiertarkę udarową?
- Wiertarki udarowe i ich zastosowanie
Charakterystyka wiertarki udarowej
Potocznie określany „udar” w wiertarce to nic innego jak połączenie ruchu obrotowego wiertła z ruchem posuwisto-zwrotnym. Dzięki takiemu udogodnieniu wiertarki łatwiej, szybciej i głębiej przenikają przez oporne, twarde materiały. Mechanizm udaru powstaje w wyniku specjalnej konstrukcji wewnętrznej, gdzie zębate pierścienie współpracują ze sobą, generując rytmiczne impulsy wzdłuż osi wiertła. Częstotliwość tych impulsów może osiągać nawet kilkadziesiąt tysięcy uderzeń na minutę, co znacząco zwiększa efektywność pracy w porównaniu do wiertarek konwencjonalnych.
Wiertarki udarowe wyglądają też na bardziej solidne niż zwykłe narzędzia. Są wykonane z trwalszych, odpornych na różne warunki materiałów. Obudowy często zawierają wzmocnienia z włókna szklanego lub metalu w miejscach najbardziej narażonych na uszkodzenia mechaniczne. Większa waga elektronarzędzia nie wynika tylko z masywniejszej budowy – to także efekt zastosowania silniejszych silników elektrycznych i dodatkowych komponentów mechanicznych odpowiedzialnych za funkcję udaru.
Rodzaje wiertarek udarowych
Określenie „wiertarka udarowa” nie odnosi się do jednego urządzenia, w związku z tym wymienić można kilka elektronarzędzi, które są wzbogacone o ruchy obrotowe i posuwisto-zwrotne zarazem. Wśród nich jest wiertarko-wkrętarka z funkcją udaru, ale nie jest ona zbyt praktyczna przy intensywnych pracach. Pozwala jedynie na wiercenie otworów o średnicy ok. 6 mm w drewnie oraz drążenie niewielkich otworów w miękkich materiałach murarskich, takich jak pustak czy cegła silikatowa. Ograniczeniem tego typu narzędzia jest stosunkowo niewielka energia pojedynczego uderzenia – zazwyczaj poniżej 1 J.
Dostępna jest także wiertarka uniwersalna z udarem, dzięki której możliwe będzie wykonanie otworów nawet w betonie przy użyciu większych wierteł, np. o szerokości 14 mm lub nawet 20 mm. Urządzenia te charakteryzują się regulowaną prędkością obrotową oraz możliwością wyłączenia funkcji udaru w przypadku pracy z materiałami delikatnymi. To czyni je bardziej wszechstronnymi niż wiertarko-wkrętarki.
Popularne są także typowe wiertarki udarowe, które mają większą moc niż inne narzędzia, przez co będzie można ich użyć do obróbki twardych materiałów. Moc silników w takich urządzeniach waha się zazwyczaj między 650 W a 1100 W, a maksymalna średnica wiercenia w betonie może sięgać 20–24 mm. Wiele modeli posiada również bieg jałowy regulowany elektronicznie, co umożliwia precyzyjne dopasowanie prędkości do rodzaju materiału i średnicy wiertła.
Oprócz nich, wyróżnić można jeszcze młotowiertarki, które przystosowane są do bardziej profesjonalnego użytku poprzez funkcję podkuwania. Dzięki systemowi pneumatycznemu lub elektropneumatycznemu młotowiertarki generują znacznie większą energię pojedynczego uderzenia – od 2 J do nawet 10 J w modelach profesjonalnych. Pozwala to na skuteczne drążenie otworów w zbrojonym betonie oraz wykonywanie bruzd i wykuwanie fragmentów ścian.
Jak wybrać dobrą wiertarkę udarową?
Decydując się na zakup takiego elektronarzędzia trzeba zastanowić się nad jego zastosowaniem. Inne wiertarki będą wystarczające do domowego użytku, a inne przydadzą się specjalistom. Osoby, które szukają wiertarek do drobnych prac remontowych, muszą zwrócić uwagę na moc urządzenia. Najlepsze będą te, które mają ok. 600 W – to moc zapewniająca właściwą wydajność przy standardowych pracach instalacyjnych i wykończeniowych. Narzędzia o niższej mocy zwyczajnie mogą nie dać rady przy wierceniu w starym, zwartym betonie lub przy użyciu wierteł o większej średnicy.
Budowlańcy natomiast wybiorą narzędzia budowlane o większej sile – minimum 800 W, a często powyżej 1000 W. Przy takiej mocy możliwe jest ciągłe użytkowanie przez kilka godzin dziennie bez ryzyka przegrzania silnika. Warto także sprawdzić, czy producent deklaruje maksymalną średnicę wiercenia osobno dla różnych materiałów – im wyższe wartości, tym większa uniwersalność sprzętu.
Wybierając narzędzie tego typu warto też spojrzeć na jakość wykonania. Szczególnie istotny jest uchwyt. Powinien on być dopasowany do ręki i pokryty powłoką, która zapobiegnie wyślizgiwaniu się z ręki. Materiały typu softgrip lub guma termoplastyczna tłumią wibracje i zwiększają komfort podczas długotrwałej pracy. Dobrze, jeśli wiertarka posiada także dodatkowy uchwyt boczny – umożliwia to lepszą kontrolę narzędzia przy dużych średnicach wierteł oraz ogranicza zmęczenie nadgarstków.
Kolejnym parametrem wartym uwagi jest typ uchwytu wiertła. Uchwyty szybkomocujące (z kluczem lub bezkluczykowe) pozwalają na błyskawiczną wymianę wierteł i bitów, co jest szczególnie wygodne podczas prac wymagających częstej zmiany narzędzi. Natomiast uchwyty z kluczem zapewniają mocniejsze i bardziej stabilne mocowanie, co ma znaczenie przy wierceniu dużych otworów w twardych materiałach.
Warto również sprawdzić dostępność trybu pracy wstecznej (rewers) – przydatny przy zacięciu wiertła w materiale oraz przy wykręcaniu śrub. Elektroniczna regulacja obrotów pozwala na precyzyjne dostosowanie prędkości do rodzaju wykonywanej pracy, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia wiertła lub materiału. Niektóre modele oferują także regulację siły udaru, co zwiększa kontrolę nad narzędziem i redukuje zużycie mechanizmów.
Zastosowanie wiertarek udarowych
Wiertarki udarowe służą do obróbki twardych i kruchych materiałów budowlanych, takich jak cegła, kamień i beton. Nadają się do drobnych, jak i bardziej zaawansowanych prac domowych, jak na przykład wiercenie w ścianach z prefabrykatów, robienie otworów w sufitach czy montaż ciężkich mebli ściennych i systemów regałowych. Dzięki kombinacji ruchu obrotowego i udarowego wiertarka radzi sobie również z wierceniem otworów pod kołki rozporowe w ścianach nośnych, co jest niezbędne przy instalacji klimatyzatorów, boilerów czy mocnych wsporników.
Wiertarek tego typu używa się także do drewna i ceramiki, jednak w takich przypadkach należy wyłączyć funkcję udaru, aby uniknąć pęknięć i wykruszeń materiału. W trybie zwykłego wiercenia narzędzie działa jak klasyczna wiertarka, co czyni je uniwersalnym sprzętem w warsztacie domowym. Przy odpowiednim doborze wierteł możliwe jest również wiercenie w metalach nieżelaznych, takich jak aluminium czy mosiądz, choć do tego celu lepiej sprawdzą się wiertarki bez udaru o wyższych obrotach.
Dzięki tak szerokiemu zastosowaniu tych elektronarzędzi, każdy majsterkowicz i każdy budowlaniec powinien mieć wiertarkę udarową w swojej skrzynce z narzędziami. W praktyce to właśnie ten typ sprzętu stanowi podstawę wyposażenia przy remontach i pracach instalacyjnych. Bez funkcji udaru wykonanie wielu prac byłoby znacznie bardziej czasochłonne lub wręcz niemożliwe przy użyciu standardowych wiertarek.
