Jak zabezpiecza się wykopy podczas prac budowlanych, kopania fundamentów?

Przeprowadzanie wykopów wiąże się nieodłącznie z wieloma pracami oraz inwestycjami budowlanymi. Zadaniem kierownika budowy jest dopilnowanie, by zabezpieczono je w sposób eliminujący zagrożenie dla pracowników oraz osób postronnych. Równie istotne pozostaje zapobieganie osypywaniu się gruntu oraz napływowi wód gruntowych do wnętrza wykopu.

• Jak przygotować się do wykonania wykopów, by były bezpieczne?
• Gdzie stosuje się zabezpieczenie wykopów?
• Jak zabezpiecza się wykopy?

Przygotowanie do wykonania wykopów

Bezpieczeństwo wykopów stanowi priorytet każdej firmy prowadzącej tego rodzaju prace. Przed przystąpieniem do robót ziemnych należy wykonać badania geotechniczne — najlepiej jeszcze przed zakupem działki. Pozwalają one określić lokalizację oraz głębokość planowanych wykopów, a także dobrać optymalną metodę ich wykonania i osłonięcia.

Przeprowadzenie oraz zabezpieczenie wykopów zwykle zleca się specjalistom (np. Keller). Dysponują oni aktualną wiedzą techniczną oraz doświadczeniem w zakresie nowoczesnych metod umożliwiających szybką i bezpieczną realizację robót. Analiza właściwości gruntu, poziomu wód gruntowych oraz sąsiedniej zabudowy to niezbędny etap projektowania każdej inwestycji wymagającej głębokich wykopów.

Obszary zastosowania zabezpieczeń wykopów

W praktyce budowlanej wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje zabezpieczeń wykopów. Pierwszy polega na ustawieniu barier fizycznych wokół terenu robót, które uniemożliwiają wpadnięcie do wykopu osobom postronnym mogącym znaleźć się na budowie po zakończeniu pracy przez ekipę roboczą. Drugi rodzaj to zabezpieczenie skarp przed osunięciem oraz ochrona przed napływem wód gruntowych i powierzchniowych.

Wykopy towarzyszą większości inwestycji budowlanych — podczas przygotowywania gruntu pod fundamenty, realizacji podziemnych kondygnacji budynków, budowy tuneli oraz dróg. Stanowią również nieodłączny element prac związanych z budową i modernizacją infrastruktury instalacyjnej, gdzie metody geotechniczne odgrywają fundamentalną rolę w stabilizacji gruntu.

Metody zabezpieczania wykopów

Ścianka szczelna

Niedostateczne zabezpieczenie wykopu przed zasypaniem lub napływem wód gruntowych może znacząco opóźnić realizację inwestycji. Jedną z najczęściej stosowanych metod ochrony jest ścianka szczelna. Może funkcjonować jako element tymczasowy na czas prowadzenia robót lub stanowić stały komponent budowanej infrastruktury.

Na rynku dostępne są ścianki szczelne drewniane, betonowe oraz z PCV, jednak największą popularnością cieszą się rozwiązania stalowe. Stanowią je prostokątne profile o kształcie litery U lub Z, spinane ze sobą za pomocą zamków. Po połączeniu tworzą zwartą płytę wbijaną w grunt, która zapewnia stabilność konstrukcji oraz zabezpiecza wykop przed osunięciem się ziemi i przepływem wód.

Obudowa berlińska

Rozwiązanie to stosuje się wyłącznie tymczasowo. Obudowa berlińska polega na wbiciu w określonych odstępach betonowych lub stalowych profili — najczęściej dwuteowników — a następnie wypełnieniu przestrzeni między nimi opinkami wykonanymi zazwyczaj z drewnianych bali. Metoda ta sprawdza się szczególnie przy zabezpieczaniu głębokich wykopów, gdzie inne techniki mogłyby okazać się niewystarczające lub ekonomicznie nieuzasadnione.

Palisada z mikropali

Pracując w pobliżu istniejących zabudowań, należy zastosować palisadę z mikropali. Kluczową zaletą tej metody pozostaje brak konieczności wbijania elementów do gruntu za pomocą wibracji lub urządzeń udarowych, co mogłoby uszkodzić fundamenty sąsiednich budynków. W gruncie instaluje się pale o średnicy od 15 do 35 cm, dobierając parametry w zależności od głębokości wykopu, obciążeń oraz właściwości podłoża. Technologia ta minimalizuje wpływ robót na otaczającą zabudowę, jednocześnie gwarantując odpowiednią nośność konstrukcji zabezpieczającej.