Odwiedzanie cmentarzy jest osobistą potrzebą wielu ludzi. Są one miejscem pamięci i świadectwem historii. W Polsce mamy zwyczaj dbania o groby oraz stawiania pomników. Oferta nagrobków jest bogata, a wybór zależy głównie od naszego budżetu. Częściej decydujemy się na kamienne, rzadziej na drewniane. Grób bez nagrobka raczej kojarzy się z zaniedbaniem. A może jednak są jakieś alternatywy dla zwykłego pomnika? Sprawdźmy to.
Tradycyjne formy nagrobków w Polsce
Gdy minie pierwszy okres żałoby po stracie ukochanej osoby jesteśmy gotowi, aby zadbać o jej miejsce pochówku. Tradycyjny nagrobek zbudowany jest najczęściej z kamienia, np. z marmuru, granitu lub tańszego i mniej trwałego lastryko. Tuż po pochówku stosuje się drewniany pomnik tymczasowy. Wbija się krzyż w ziemię, a na gruncie kładzie się drewnianą ramę i wypełnia glebą. Wnętrze takiego nagrobka tymczasowego wypełniamy kwiatami i drobnymi krzewami, takimi jak bukszpan. Dla niektórych ta forma będzie docelowa, a nie przejściowa ze względu na koszty. Granitowy pomnik kosztuje od około 3000 zł wzwyż. Należy pamiętać, że każdy cmentarz ma swój regulamin. Zanim wydasz pieniądze na nowy pomnik, upewnij się, jakie są wytyczne w zakresie ich stawiania.
Alternatywy dla kamiennego pomnika
Raczej nie zmienia się pomnika kamiennego na drewniany, gdyż ten drugi jest nietrwały. Grób wykonany z samej gleby jest minimalistyczny. Podajemy kilka sposobów, czym zastąpić pomnik na cmentarzu i jak sprawić by był zadbany i estetyczny.
Naturalny ogród pamięci
Alternatywą dla pomnika na cmentarzu jest posadzenie roślin. Najlepiej sprawdzą się:
- gatunki zimozielone (np. bukszpan)
- rośliny cebulowe (np. tulipany)
- byliny (np. wrzos, lawenda)
- gatunki okrywowe (np. runianka japońska)
- niskie krzewy ozdobne (np. róże, hortensje)
Mając do dyspozycji tak różne rośliny, zrób z nich kompozycję. Krzewy dobrze sprawdzą się jako obrzeże grobu. Wnętrze wypełnij roślinami okrywowymi i płożącymi. Zieleń wprowadza odmienny klimat niż surowy kamień — osoby odwiedzające grób mogą mieć wrażenie, że przestrzeń ta żyje i oddycha. Warto zapoznać się także z pielęgnacją różnych gatunków roślin, bo zimozielone byliny wymagają innego podejścia niż rośliny cebulowe czy sezonowe okazy.
Płyta nagrobna lub kamień pamiątkowy
Praktycznym rozwiązaniem jest położenie na ziemi płaskiej tablicy. Drugą opcją, bardziej naturalną, jest głaz. Na obu kamieniarz graweruje dane zmarłego. Jest to zdecydowanie tańszy nagrobek niż tradycyjny. Płyta zajmuje mniej miejsca w przestrzeni wizualnej, a w przypadku głazu — łatwiej wkomponować go w roślinną aranżację. Dzięki temu grób nie traci charakteru pomnika, ale jednocześnie nie dominuje ciężarem masywnej konstrukcji.
Trawa i gres zamiast pomnika na cmentarzu
Jeśli chcesz podejść do sprawy ekologicznie i ekonomicznie posiej trawę lub połóż darń z rolki. Przy tej opcji musisz jednak regularnie pielęgnować trawnik — koszenie i podlewanie stają się obowiązkiem. Jeżeli nie możesz często odwiedzać miejsca pochówku, lepszym pomysłem będzie zastosowanie materiałów niewymagających częstej interwencji. Świetny efekt dają także grys i kora. Można uformować z nich kontury grobu lub pokryć całość. Unikniemy zarastania grobu przez chwasty. Grys zapewnia estetykę przez większość roku, a kora buduje ciepły, leśny akcent — oba te materiały są tańsze niż pełnowymiarowy pomnik z granitu czy marmuru.
Sytuacje wymagające wymiany nagrobka
Każdy pomnik nawet najlepszej jakości po prostu się zużywa. Wpływają na to warunki atmosferyczne. Jeśli np. nie nakryjesz kamiennego wazonu workiem na okres zimowy, tak, aby nie gromadziła się w nim woda, licz się z tym, że przy silnych mrozach po prostu pęknie. Inskrypcje nagrobne ścierają się z upływem czasu, pod wpływem deszczu i słońca. Pomnik zmieniamy z powodu uszkodzeń, np. gdy grabarze przygotowujący nowy grób naruszą grób sąsiedni. Nagrobki niszczeją na skutek zapadania się grobu. Zdarza się, że zmieniamy pomnik także ze względów estetycznych. Na współczesnych nagrobkach czasami znajdziesz kolorowe fotografie. Co ciekawe, niektóre zakłady pogrzebowe oferują zamieszczenie na nagrobku tabliczki z kodem QR. Link z kodu poprowadzi cię do pliku pdf ze zdjęciami i biografią zmarłego — nowoczesna forma upamiętnienia coraz częściej pojawia się zwłaszcza na cmentarzach w większych miastach.
Wnioski i praktyczne rady
Niezależnie od tego, jaki typ nagrobka wybierzesz, sprawdź przepisy i uzyskaj zgodę administratora cmentarza na dokonanie zmian. Okazuje się, że nie trzeba wydawać kilku tysięcy złotych na kamienny pomnik. Ekonomiczną opcją może być aranżacja nagrobka z roślin wieloletnich i zimozielonych oraz drobnych kamieni i kory. Jeśli jednak zależy ci na trwałości i jak najmniejszym nakładzie pracy pielęgnacyjnej, połączenie kamiennej płyty (lub głazu) z otoczeniem grysu lub kory może okazać się kompromisem idealnym — łączy szlachetność materiału z oszczędnością finansową i czasową.
Jak sądzisz, czy sadzenie roślin zamiast stawiania pomnika na cmentarzu to dobry pomysł? Daj znać w komentarzu poniżej.
