Klimatyzacja samochodowa – serwis obowiązkowy w trosce o zdrowie!

Trafiają się latem takie dni, wcale nierzadko, że czujemy, iż gdyby nie klimatyzacja, wyzionęlibyśmy w naszym nagrzanym samochodzie ducha. To by było niewątpliwie przykre, pozostaje nam więc dziękować niebiosom, że ktoś kiedyś wynalazł tę pożyteczną rzecz, i że obecnie jest ona standardowym wyposażeniem auta. Rzadko jednak myślimy o tym, aby o nią należycie zadbać. A zaniedbania w tej dziedzinie mogą się odbić… na naszym zdrowiu.

Czym grozi zaniedbana klimatyzacja?

Oczywiście w przypadku całego samochodu niezbędne są regularne przeglądy i serwisowanie. Klimatyzację spychamy jednak czasem na dalszy plan, bo nie wydaje się nam aż tak potrzebna. Jeżeli hamulce czy kierownica nie będą działać jak należy, może dojść do tragedii, dlatego trzeba o nie zadbać. Ale klima? Jeśli nawet się zepsuje, to czym to grozi? Najwyżej będzie nam w aucie trochę za ciepło. Prawda? Nie, nieprawda.

Wbrew temu, co mogłoby się wydawać, klimatyzacja samochodowa to serwis, który warto regularnie wykonywać — czyszczenie, przegląd, nabijanie — w dobrych warsztatach (materla.com.pl), bo jeżeli nie działa to wszystko jak należy, skutki mogą być poważne. Może nie zauważymy ich z dnia na dzień, ale faktem jest, że nasze zdrowie może się pogorszyć.

Ale skąd właściwie bierze się problem? Ano stąd, że jeśli nie zadbamy o to, by nasza klima była w dobrym stanie, to niska temperatura i wilgoć mogą przyczynić się do rozwoju bakterii, wirusów i grzybów — bo właśnie takie środowisko to dla nich raj. A my, owiewani rześkimi powiewami z klimatyzacji, równocześnie będziemy wdychać wszystkie te mikroorganizmy, które osiadają na elementach układu wentylacyjnego.

Jakie dolegliwości może wywołać brudna klimatyzacja?

Stąd też źle działająca klimatyzacja może być przyczyną kaszlu, kataru, drapania w gardle, podrażnienia błon śluzowych, a także zapalenia spojówek. Szczególnie zagrożone są osoby o obniżonej odporności oraz alergicy. A także dzieci. Musielibyśmy być chyba bez serca, żeby ten argument do nas nie przemówił. Któż zachowałby spokojne sumienie, wiedząc, że naraża zdrowie swojego dziecka? Nie rzucajmy naszych pasażerów na pastwę wirusów, bakterii i grzybów. A i swojego zdrowia też nie stawiajmy na szali.

Legionella — groźne bakterie w zaniedbanych układach

Osobną kwestią, o której mało kto wie, jest możliwość kolonizacji układu klimatyzacji przez bakterie Legionella. Te pałeczki rozwijają się w ciepłej, stojącej wodzie i mogą wywoływać legionelozę — chorobę o objawach grypopodobnych, która w skrajnych przypadkach prowadzi do zapalenia płuc. Choć przypadki zakażenia w samochodach są rzadkie, regularne czyszczenie układu klimatyzacji eliminuje to ryzyko niemal całkowicie.

Jak poznać, że klimatyzacja nie działa właściwie?

Skąd mamy jednak wiedzieć, że z naszą klimą coś jest nie tak? Oczywiście alarmującym sygnałem będzie, jeśli zauważymy u siebie lub swoich pasażerów chorobowe objawy opisane w poprzednim punkcie. Ale są i inne symptomy, które powinny nas zaniepokoić.

Nieprzyjemny zapach z nawiewów

Najbardziej rzucającym się w oczy, a raczej nozdrza, jest wydobywający się z klimatyzacji nieprzyjemny zapach. Może on mieć charakter stęchły, pleśniowy lub przypominać zgniłe jajka. To znak, że w parowaczu lub na powierzchni filtra kabinowego rozwinęły się kolonie pleśni lub bakterii. Zapach ten intensyfikuje się szczególnie w wilgotne, ciepłe dni oraz w pierwszych sekundach po włączeniu układu.

Szumy i nietypowe dźwięki

Niepokoić powinny nas też szumy słyszane przy uruchamianiu klimatyzacji. Hałas może oznaczać uszkodzenie łożysk sprężarki, luźny pasek klinowy lub zatkany parowacz, w którym gromadzi się brud ograniczający przepływ powietrza. Każdy dźwięk odbiegający od normy to sygnał, by sprawdzić układ w warsztacie.

Parujące szyby mimo włączonej klimatyzacji

Nie powinny także ujść naszej uwagi parujące szyby, niechybnie świadczące o potrzebie wymiany filtra kabinowego. Filtr zatykany jest pyłem, pyłkami roślin, drobnymi zanieczyszczeniami z drogi, przez co traci zdolność do przepuszczania powietrza i pochłaniania wilgoci. Jego regularną wymianę — co 15 000 kilometrów lub raz w roku — zaleca się także ze względu na zmniejszenie ryzyka przeziębień u osób wrażliwych.

Osłabiona wydajność chłodzenia

Jeśli temperatura z nawiewów nie spada tak szybko jak kiedyś lub klimatyzacja w ogóle nie chłodzi, najczęściej mamy do czynienia z ulatnianiem się czynnika chłodniczego. Z biegiem czasu gaz ucieka przez naturalne nieszczelności w układzie lub w wyniku drobnych uszkodzeń przewodów. Wtedy konieczne jest sprawdzenie szczelności i ewentualne nabicie układu.

Co możemy zrobić?

Jak nie dopuścić do takiego stanu rzeczy? Warto chociażby pamiętać, by używać klimatyzacji regularnie. Część kierowców zimą „zawiesza” klimatyzowanie samochodu, a tymczasem, żeby utrzymać urządzenie w dobrym stanie, trzeba go po prostu używać. Zwłaszcza, że korzystanie z klimy zimą nie jest wcale jakimś dziwnym pomysłem, przyśpiesza ona chociażby odparowywanie szyb.

Sezonowe uruchamianie klimatyzacji

Eksploatacja klimatyzacji przez cały rok — nawet na krótko, po kilka minut co kilka tygodni — zapobiega przeschnięciu uszczelek i utrzymuje sprężarkę w dobrej kondycji. Sezonowe przestoje sprzyjają gromadzeniu się wilgoci w parowaczu i tworzeniu środowiska dla drobnoustrojów. Dlatego zimą, nawet podczas przygotowywania auta na wiosnę, warto włączać klimę na chwilę przy temperaturze +10°C lub wyższej.

Regularne przeglądy w specjalistycznym serwisie

Tyle możemy więc zrobić we własnym zakresie, resztę jednak już musimy zdać na profesjonalistów. Serwisowanie klimatyzacji przynajmniej raz w roku to absolutna podstawa. Najlepiej udać się do serwisu wiosną, kiedy nie ma jeszcze kolejek, a upały nie dają się we znaki. Mechanicy przeprowadzą wtedy kompleksowy przegląd obejmujący:

• Sprawdzenie poziomu i jakości czynnika chłodniczego
• Kontrolę szczelności układu za pomocą detektora gazu
• Ocenę stanu filtra kabinowego i ewentualną wymianę
• Dezynfekcję parowacza i kanałów nawiewnych
• Badanie sprawności sprężarki

Ozonowanie i odgrzybianie

W serwisie doprowadzą naszą klimę do porządku. Odkaża się ją za pomocą ozonu, który wszelkiego rodzaju drobnoustroje zabija „na śmierć”, a po wszystkim ulega tak szybkiemu rozkładowi, że w zasadzie już po kwadransie można wsiąść do auta. Ozon przenika do nawet trudno dostępnych zakamarków układu wentylacyjnego, neutralizując bakterie, wirusy, grzyby i nieprzyjemne zapachy. W razie konieczności przeprowadza się też odgrzybianie z użyciem specjalnych preparatów piankowych, które dokładniej oczyszczają powierzchnię parowacza.

Koszt i częstotliwość zabiegów

Za te zabiegi przyjdzie nam zapłacić mniej więcej 150–200 złotych. Na pewno nie jest to duża cena za to, by jazda samochodem i korzystanie z klimatyzacji nie zagrażało naszemu zdrowiu. Warto także rozważyć dodatkowe czynności: nabicie układu kosztuje około 100–150 zł, wymiana filtra kabinowego to wydatek rzędu 30–80 zł (w zależności od modelu auta), a kompletna dezynfekcja z wymianą czynnika to łącznie około 250–350 zł. Te kwoty to naprawdę niewielka inwestycja w porównaniu z koniecznością leczenia infekcji dróg oddechowych u całej rodziny.

Samodzielna profilaktyka

Oprócz wizyt w serwisie możemy sami zadbać o to, by układ klimatyzacji pozostał czysty dłużej. Wystarczy:

• Wyłączać klimatyzację na kilka minut przed końcem jazdy, pozostawiając włączony nawiew — to wysusza parowacz i ogranicza rozwój drobnoustrojów
• Unikać recyrkulacji powietrza na dłużej — przy zamkniętym obiegu wilgoć z oddechu pasażerów szybciej osadza się na elementach
• Regularnie sprawdzać stan filtra kabinowego i nie zwlekać z jego wymianą
• Stosować preparaty do ręcznej dezynfekcji raz na kilka miesięcy — dostępne w sklepach motoryzacyjnych aerozole można aplikować samodzielnie

Zadbana klimatyzacja to nie tylko komfort termiczny, ale przede wszystkim zdrowe środowisko wewnątrz kabiny. Warto potraktować jej przegląd z taką samą powagą jak wymianę oleju czy regulację zbieżności kół — to element odpowiedzialnej eksploatacji pojazdu.